تبلیغات
شهدای گمنام روستای دولت آباد - دروغ ممنوع!???
شهدای گمنام روستای دولت آباد


- دروغ یکی از گناهان کبیره بوده و مورد مذمت در دین اسلام واقع شده است. از جمله عواملی که انگیزه‌ی دروغ گفتن را در انسان، پدید می‌آورد، الگوهای نامناسب، ترس از مجازات و همچنین برای رسیدن به هدف را می توان نام برد و از جمله عواقب دروغگویی را می توان در از بین رفتن ایمان و مروت و مردانگی مشاهده کرد.

 

عوامل درغگویی

در ادارات مختلف، باید کمی دروغ گفت تا مشکل انسان حل شود.
در منزل باید به خانم دروغ گفت وگرنه تا آخر شب، بابت کارها پرس و جو می کند.
سیاست یعنی دروغ، بدون دروغ نمی شود کاری از پیش برد... .
مطالب بالا، از جمله مثالهایی است که عوامل ایجاد این رذیله‌ی اخلاقی را در جامعه رواج داده است. بطوری که حلّال تمام مشکلات دورغ شده است و توسط دروغ گفتن، کارها و مسائل انسان حل می‌شود.
دروغ از بدترین معایب، زشت ترین گناهان و سبب ایجاد بسیاری از مفاسد است و بالطبع از کارهای زشت و ناپسند و عادت به آن از رذایل اخلاقی و از گناهان کبیره است.
سوالی که ایجاد می‌شود اینکه چرا مردم دروغ می گویند و چه عواملی موجب می شود که مردم دروغ بگویند؟
هیچ انسانی فطرتاً دروغگو نیست. بلكه دروغ گفتن را از محیط خود، یعنی خانواده، مدرسه، دوستان و به طور كلّی اجتماعی كه در آن زندگی می‌كند یاد می‌گیرد. این خوی ناپسند به مرور زمان، تبدیل به عادت شده و گاه كل شخصیّت فرد را پوشش می‌دهد.
بنابراین صفت رذیله‌ی دروغگویی، هم از نظر علّت و زمینه پیدایش، و هم از نظر میزان و شدّت و ضعف در افراد متفاوت است.
مهم‌ترین عواملی که باعث دروغگویی می‌شود:

1. الگوهای نامناسب
از جمله عواملی كه باعث می شود افراد، به خصوص كودكان و نوجوانان به دروغگویی عادت كنند، وجود الگوهای نامناسب است.
الگوی بسیار مهم، برای کودکان و نوجوانان در منزل، والدین آنها است. اگر در خانواده‌ای والدین یا دیگر كسانی كه با كودك و نوجوان زندگی می‌كنند دروغ بگویند، ناخودآگاه و به طور غیر مستقیم زمینه دروغگویی را برای آنان فراهم ساخته‌اند. خانواده و والدین، اولین الگوی فرزندان هستند. به‌همین دلیل امیرالمومنین(علیه السلام) در سفارشی به امام حسن(علیهما السلام) می فرمایند: «انَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ كَالْأَرْضِ الْخَالِیَةِ مَا أُلْقِیَ فِیهَا مِنْ شَیْ‏ءٍ قَبِلَتْهُ‏ فَبَادَرْتُكَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ یَقْسُوَ قَلْبُكَ وَ یَشْتَغِلَ لُبُّكَ لِتَسْتَقْبِلَ بِجِدِّ رَأْیِكَ مِنَ الْأَمْرِ مَا قَدْ كَفَاك‏ [1] قطعا دل جوان همانند زمین خالى است، هر بذرى در آن ریخته شود مى‏ پذیرد. بنابراین پیش از آنكه دلت سخت شود، و مغزت گرفتار گردد، اقدام به ادب آموزى تو كردم، تا با عزمى جدّى به امورت روى آورى.»
لذا الگوگرفتن و الگوپذیری در زندگی، بسیار نقش دارد و هرچه ما به سمت زندگی با الگوی غربی، منهای دین و اخلاق برویم، ثمرات و رذائل اخلاقی را در زندگی بیشتر مشاهده می کنیم.

2. ترس از مجازات
یكی از مهم‌ترین علل دروغگویی، ترس از مجازات، خدشه‌ وارد شدن به آبرو و جایگاه اجتماعی افراد است.
معمولا افراد برای اینکه جایگاه و شأن اجتماعی آنها به خطر نیفتند و ضربه نبیند، متوسل به دروغ می شوند.
امام حسن عسکری(علیه السلام) در این مورد می‌فرمایند: «جُعِلَتِ‏ الْخَبَائِثُ‏ فِی بَیْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهُ الْكَذِبُ [2] تمام پلیدیها در اطاقى قرار داده شده، و كلید آن دروغ است.»
اینکه امام عسکری(علیه السلام) دروغ را کلید تمام پلیدیها و زشتی ها می‌دانند، بخاطر رابطه‌ی مستقیم بین دروغ و گناه است. رابطه دروغ و گناه بدین صورت است که انسان گناهكار، هرگز نمى‏‌تواند، راستگو باشد، چرا كه راستگویى موجب رسوایى او است، و براى پوشاندن آثار گناه معمولا باید متوسل به دروغ شود. و به عبارت دیگر، دروغ انسان را در مقابل گناه آزاد مى‏ كند، و راستگویى محدود.

3. برای رسیدن به هدف
بعضی از اشخاص برای رسیدن به اهدافی که مورد نظر آنهاست و می‌خواهند به هر قیمتی شده است، به آن هدف و مقصد برسند؛ لذا یكی از راه‌های پیش رو و دم دستی خود را دروغ، می دانند و به آن متوسل می شوند. از جمله موارد این مساله را می توان در فضاهای مجازی به وضوح مشاهده کرد که افراد، برای ارضا کردن شهوات و منویات شیطانی، خود را خانم معرفی می کنند یا غیر از آنچه که هستند، نشان می دهند و حتی بعضی از سیاسیون، برای پیشبرد کارهای سیاسی خود ولو کار درستی نباشد، متوسل به دروغ شده و افرادی را به دور خود جمع می‌کنند تا به هدف سیاسی خود برسند.

لذا با بیان اینکه اگر شخص بخواهد، برای فرار از کارهایی که خودش انجام داده و همچنین برای رسیدن به خواسته‌ی خود از راهی غیر صحیح، وارد شده و با دروغ، گناه و عمل زشت خودش را بپوشاند و همچنین به هدفش برسد، مفاسد و عواقب بسیاری دارد که از آن جمله می‌توان به این موارد اشاره کرد.
1ـ از بین رفتن ایمان:
دروغ از جمله رذایل اخلاقی محسوب می‌شود که با ایمان، ناسازگار است و ضعف و نابودی ایمان را در پی دارد. در روایتی امام صادق(علیه السلام) به این تضاد میان ایمان و دروغگویی، اشاره می فرمایند. ایشان می‌فرماید: «الْحَسَنُ بْنُ مَحْبُوبٍ قَالَ‏ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام یَكُونُ‏ الْمُؤْمِنُ‏ بَخِیلًا قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ فَیَكُونُ جَبَاناً قَالَ نَعَمْ قُلْتُ فَیَكُونُ كَذَّاباً قَالَ لَا وَ لَا جَافِیاً ثُمَّ قَالَ یُجْبَلُ الْمُؤْمِنُ عَلَى كُلِّ طَبِیعَةٍ إِلَّا الْخِیَانَةَ وَ الْكَذِب‏ [3] آیا مومن ممكن است بخیل باشد؟ فرمود: بله. آیا ممكن است ترسو باشد؟ فرمود بله. آیا ممكن است دروغگو باشد؟ فرمود: نه، مومن دارای هر سرشتی می شود، جز دروغ و خیانت.»
2ـ از بین رفتن مروت و مردانگی:
یکی از بزرگترین آسیب‌هایی که به واسطه‌ی دروغگویی برای انسان، ایجاد می‌شود، از بین رفتن مروت و جوانمردی فرد است. صفت رذیله‌ی دروغگویی، وقتی برای فرد عادت شود، اولین چیزی که از بین می‌برد، جوانمردی است که چه بسا فرد، بخاطر منافع خود حقوق دیگران را ضایع می کند. پیامبر بزرگوار اسلام(صلی الله علیه و آله وسلم) دروغگویی را عامل مهم برای از بین رفتن جوانمردی می دانند. ایشان در روایتی می‌فرمایند: «أَقَلُ‏ النَّاسِ‏ مُرُوَّةً مَنْ كَانَ كَاذِبا [4] جوانمردی در شخص دروغگو از همه كمتر است.»
نتیجه
بهترین راه برای افرادی که برای پیشبرد کارها یا ترس از مجازات، متوسل به دروغ می‌شوند، سفارش به تامل در آیات و روایاتی است که در مذمت دروغ و اثرات آن در زندگی بیان شده است و بدانند که دروغ مقدمه‌ای برای گناهان و زشتی‌های دیگری است که به دنبال خود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پی نوشت:
[1]. محمد بن حسین، شریف الرضی/ انصاریان، حسین، نهج البلاغه، ترجمه انصاریان، ص623، پیام آزادى، تهران، چاپ دوم، 1386 ش.
[2]. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار (ط - بیروت)،ج96، ص263، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، 1403 ق.
[3]. مفید، محمد بن محمد، الإختصاص، ص227، الموتمر العالمى لالفیة الشیخ المفید ایران ؛ قم، چاپ: اول، 1413 ق.
[4]. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار(ط - بیروت)، ج69، ص232، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ: دوم، 1403 ق.





نوشته شده در تاریخ شنبه 25 دی 1395 توسط منتظر


آخرین مطالب


درباره وبلاگ
منوی اصلی
جستجو
موضوعات
آرشیو مطالب
نویسندگان
نظر سنجی
پیوند ها
پیوندهای روزانه
آمار سایت
جعبه حدیث
دیگر امکانات
پایگاه مقاومت بسیج نصر